Kaç Kişi Ziyaret Etti ?

14 Şubat 2013 Perşembe

Hava ve İklim Kavramları




Hava ve İklim Kavramları Üzerine

Hemen hemen her yıl, özellikle de alışılagelenden çok soğuk, yağışlı ve fırtınalı hava koşullarının ya da tersine çok sıcak, kurak (bazen çok nemli de olabilir) ve sakin hava durumlarının uzun süre etkili olduğu dönemlerde, basında yer alan konuyla ilgili açıklamalarda, derleme ve çeviri yazılar ile programlarda, hava, iklim ve iklim değişikliği kavramlarının yanlış bir biçimde kullanıldığı görülmektedir. Bu yazıda, çoğu kez birbiriyle karıştırılan, özellikle hava ve iklim kavramlarının üzerinde durulacaktır.
Hava, herhangi bir yerde ve zamandaki atmosfer koşullarının kısa süreli durumudur. Atmosferin bu bir anlık durumu yani hava, yeryüzünün herhangi bir yerindeki sıcaklık, yağış, nem, güneşlenme, sis, bulut, rüzgar ve hava basıncı gibi çok sayıdaki değişkenin birlikteliği ile açıklanmaktadır. Hava, insanoğlunun ve öteki tüm canlı türlerinin yaşamını doğrudan etkiler. Özellikle insan etkinlikleri, havadaki ani ve şiddetli değişikliklerle kesintiye uğrayabilmektedir. Bilindiği gibi Türkiye, subtropikal kuşak karalarının batı bölümünde gözlenen ve Akdeniz iklimi olarak adlandırılan bir makroklima bölgesinde yer almaktadır. Akdeniz İklim bölgesi, hava koşulları açısından hem polar (soğuk) ve ılıman kuşağın, hem de tropikal (sıcak) kuşağın özelliklerini taşımaktadır. Kışın, ılıman kuşağa özgü, yağışlı, soğuk, rüzgarlı ve zaman zaman cephesel orta enlem alçak basınçlarının oluşturduğu fırtınalı hava koşulları egemendir. Yaz mevsiminde ise, sıcak kuşağa özgü, sıcak, kurak ve sakin hava koşulları egemendir. Bahar mevsimlerinde, her iki büyük iklim kuşağına özgü hava koşulları da etkili olabilmektedir. Hava tipleri, bahar mevsimlerinde, özellikle ilkbaharda çok çeşitli ve değişkendir. Gezici orta enlem alçak basınçlarının etkili olduğu kısa süreli hava devrelerinde, bazen aynı gün içerisinde, kar yağışlı, soğuk ve rüzgarlı, sonra ılık ve güneşli ve daha sonra sağanak yağışlı, hatta gökgürültülü sağanak yağışlı ve fırtınalı hava durumları yaşanabilir. Yaz mevsiminde ise, daha uzun süreli ve kararlı hava tipleri egemendir.



Hava ve rüzgar koşullarında genel hava dolaşımına bağlı olmayan değişiklikler de olmaktadır. Hava ve rüzgarın günlük değişimi olarak bilinen bu değişiklikler, doğrudan doğruya güneşin günlük hareketi ile gece ve gündüz arasında değişen ışınım koşulları yüzünden oluşurlar. Havadaki günlük değişimin en iyi örneği, esas olarak ekvatoral kuşakta ve tropikal kuşağın büyük bir bölümünde kümülonimbüs bulutlarının oluşumu ve dağılmasıdır. Günlük değişime oldukça benzeyen bïr başka süreç mevsimsel değişikliklerdir. Hava devreleri bazen o kadar uzun süreli olur ki, onların özellikleri tüm bir mevsime damgasını vurur. Örneğin, Türkiye'nin büyük bir bölümünde genel olarak Ekim ayında etkili olmaya başlayan yağışlı serin ve rüzgarlı hava tiplerini, Aralık ayının başından Mart ayına kadar yüksek basınçlara bağlı, yağışsız ve soğuk hava tipleri ile orta enlem alçak basınçlarına bağlı kar ve yağmur yağışlı, soğuk ve rüzgarlı hava tipleri izler. Bunlar, sırasıyla sonbahar ve kış mevsimlerine ana özelliklerini kazandıran uzun süreli hava devreleridir. Mart ayından Mayıs sonuna, bazı yıllarda Haziran ayı ortalarına kadar etkili olan ılık-soğuk, yağışlı ve rüzgarlı-fırtınalı cephesel hava tipleri, Türkiye'nin büyük bölümünde ilkbahar mevsiminin ana özellikleridir. Yaz mevsiminde ise, Azor yüksek basınç merkezinden ve Basra alçak basınç alanından kaynaklanan sıcak ve kurak hava tipleri egemendir. Yaz mevsiminde, Kuzey Afrika ve Orta Doğu-Arabistan üzerindeki karasal ve çok sıcak hava kütlelerinin doğrudan etkisi altına giren Türkiye'nin güney yarısı, kuzey yarısına göre daha sıcak ve kuraktır.
Yukarıda Türkiye için oldukça genelleştirilerek özetlenen mevsimsel değişiklikler, hemen her yıl düzenli bir biçimde oluşurlar. Ama bazı yıllarda, atmosferik işleyişin kendi doğal değişkenliğine bağlı olarak, mevsimlere ana niteliklerini kazandıran bu uzun süreli hava devrelerinin zamanlamasında değişiklikler olabilmektedir. Hava devreleri, normal etki dönemlerine göre erken davranabilir ya da gecikebilirler. Uzun süreli bir hava devresinin gecikmesi ise, atmosfer olaylarında süreklilik olduğuna göre, o yerde etkili olan sonuncu hava devresinin zaman açısından öndeki döneme kayması ya da taşması anlamını taşımaktadır. Uzun süreli hava devrelerindeki değişiklikler, hava anomalisi kavramı ile açıklanabilir.




İklim, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca gözlenen hava koşullarının ortalama durumudur. Ancak iklim, yalnızca ortalamaya yakın koşulları değil, uç değerleri (ekstremleri) ve tüm istatistiksel değişimleri de içerir. Örneğin, kışların sert geçtiği bir yerde, soğuk bir kış mevsimini ılık bir kış mevsimi izleyebildiği gibi; yaz kuraklığı normal bir iklim özelliği olarak kabul edilen bir yerde, bir sonraki yıl nemli ve serin bir yaz mevsimi yaşanabilir. Ya da, yıllık ortalama yağışların fazla olmadığı yarıkurak bir iklim bölgesinde, şiddetli bahar yağışları sonucunda, yıllık ortalama yağış miktarına yakın bir yağış birkaç günde düşebilir. İşte bu yüzden iklim terimi, yukarıda sözü edilen hava anomalilerine bağlı olarak kaydedilen ekstremleri ve onların istatistiksel oluşma olasılıklarını da içermelidir. Bu istatistiksel yaklaşım, son yıllarda iklim terimiyle bütünleşmiş ve iklim, "belirli bir alandaki hava koşullarının, atmosferik değişkenlerin varyansları ve ortalama değerleri gibi uzun süreli istatistiklerle karakterize edilen sentezi (bireşimi)" biçiminde tanımlanmaya başlanmıştır. Şüphesiz yeni tanımlarda geçen bireşim terimi, ortalama teriminin içerdiğinden daha fazlasını sunmaktadır.
İklim değişikliğini tanımlama konusunda da iki farklı eğilim bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar arasındaki fark, temelde pratik nedenlere dayanmaktadır. İklim değişikliğini tanımlamaya yönelik birinci yaklaşım, çeşitli insan etkinlikleri sonucunda atmosferdeki birikimleri giderek artan sera gazı salımlarını azaltmaya ve bu gazların doğal sera etkisinde oluşturduğu kuvvetlenmeyi en aza indirmeyi amaçlayan uluslararası girişimlerde yansımasını bulmaktadır. Örneğin İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nde, "karşılaştırılabilir bir zaman periyodunda gõzlenen doğal iklim değişikliğine ek olarak, doğrudan ya da dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan insan etkinlikleri sonucunda iklimde oluşan bir değişiklik" biçiminde tanımlanmıştır. İkinci yaklaşıma göre, iklim değişikliği, "fiziksel nedeni ya da istatistiksel niteliği göz önünde bulundurulmaksızın, aynı alanda farklı periyotlar için hesaplanan uzun süreli iklim istatistikleri arasındaki farkları ve iklimdeki tüm öteki süreksizlik tiplerini kapsayan değişiklikler" biçiminde tanımlanmaktadır. Bu tanım, birçok iklim bilimcinin paylaştığı, konunun daha çok klimatolojik yanını vurgulayan bir yaklaşımı sergilemektedir. Gerçekte bu tanım, ardışık iki iklim normali ya da ardışık iki alt dönem arasındaki farkın sıfır olmadığı tüm durumlarda bir iklim değişikliğinin varlığını kabul etmektedir. Bu yüzden, eğer böyle bir tanım ileride küresel ya da bölgesel bir sözleşmeye temel oluşturacaksa, ana iklim elemanlarının uzun süreli ortalamaları arasındaki farklar için kritik değerlerin ya da istatistiksel anlamlılık düzeylerinin belirlenmesi gerekir.



Yukarıdaki tanımların ve değerlendirmelerin ışığı altında ve daha genel bir yaklaşımla, iklim değişikliği, nedeni ne olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler biçiminde tanımlanabilir. İklimdeki değişiklikler, buzul ve buzularası çağlar arasında, dünyanın çeşitli bölgelerinde ortalama sıcaklıklarda oluşan büyük değişiklikler şeklinde ortaya çıktığı gibi, yağış değişimlerini de içermektedir. Bugünkü bilgilerimize göre, Yer'in yaklaşık 4.5 milyar yıllık jeolojik tarihi boyunca iklim sisteminde doğal yollarla birçok değişiklik olmuştur. Jeolojik devirlerdeki iklim değişiklikleri, özellikle buzul hareketleri ve deniz seviyesindeki değişimler yoluyla yalnızca dünya coğrafyasını değiştirmekle kalmamış, ekosistemlerde de kalıcı değişiklikler oluşturmuştur.


Popüler Yayınlar

Google Analytics

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Blog Arşivi

Ödevcinin Yeri - Ödev Deposu - Aradığınız ödeve buradan kolayca ulaşabilirsiniz -

Ödevcinin Yeri - Ödev Deposu - Aradığınız ödeve buradan kolayca ulaşabilirsiniz -

Mobese Kameralarla Dünyayı Canlı İzle !...

Mobese Kameralarla Dünyayı Canlı İzle !...

İzlemek İstediğiniz Mobese Kamerasına Tıklayınız…


mobese tv online ... Mobese Kameraları Canlı İzle !... Kanarya Adaları-Tenerife-Hotel Villa Cortes-Pool Miniatürk Mobese Canlı İzle... Galata Kulesi Mobese Canlı İzle... Pierre Loti Mobese Canlı İzle... Anadolu Hisarı Mobese Canlı İzle... Beyazıt Kulesi 2 Mobese Canlı İzle... Beyazıt Kulesi 1 Mobese Canlı İzle... Beyazıt Meydanı Mobese Canlı İzle... B. Çamlıca Mobese Canlı İzle... K. Çamlıca Mobese Canlı İzle... Doğatepe Mobese Canlı İzle... Dragos Mobese Canlı İzle... Eminönü sesli HQ Mobese Canlı İzle... Eminönü Mobese Canlı İzle... Emirgan Mobese Canlı İzle... Eyüp Sultan Mobese Canlı İzle.. Eyüp Sultan sesli HQ Mobese Canlı İzle... Hidiv Kasrı 2 Mobese Canlı İzle... Hidiv Kasrı 1 Mobese Canlı İzle... İstiklal Caddesi HQ Mobese Canlı İzle... İstiklal Caddesi 2 Mobese Canlı İzle... Kadıköy Mobese Canlı İzle Kapalıçarşı Mobese Canlı İzle Kız Kulesi Mobese Canlı İzle Mercan Mobese Canlı İzle İETT Metrohan Mobese Canlı İzle Mısır Çarşısı Mobese Canlı İzle Salacak Mobese Canlı İzle Saraçhane 1 Mobese Canlı İzle Saraçhane 2 Mobese Canlı İzle Saraçhane sesli HQ Mobese Canlı İzle Sepetçiler Kasrı HQ Mobese Canlı İzle Sultanahmet HQ Mobese Canlı İzle... Sultanahmet sesli HQ Mobese Canlı İzle... Ulus Parkı HQ Mobese Canlı İzle Taksim HQ Mobese Canlı İzle İzmir Saat Kulesi Mobese Canlı Yayın Kameraları İzmir Gümrük Mobese ve Trafik Canlı Yayın Kamerala İzmir İskele Mobese ve Trafik Canlı Yayın Kamerala İzmir Bostanlı Sahil Mobese ve Trafik Canlı Yayın İzmir Karşıyaka iskele Mobese ve Trafik Canlı Yayı. Kütahya Mobese Kamerası Deprem Anı İzle Mersin Toroslar Mobese Kamerası Canlı İzle Denizli Çamlık Mobese Kamerası Canlı İzle Denizli Çınar Meydanı Mobese Kamerası Rize Menderes Bulvarı Mobese Alanya Sahil Mobese Kamerası Canlı İzle Kastamonu Mobese Kameraları Trafik Kazaları İzle İl İl Mobese Kameraları ve 360 Derece Sanal Turlar... Adana Mobese Kameraları ve Trafik KameralarıAdıyaman Mobese Kameraları ve Trafik KameralarıAfyonkarahisar Mobese Kameraları ve Trafik Kameral...Ağrı Mobese Kameraları ve Trafik KameralarıAmasya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Ankara Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Antalya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Artvin Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Aydın Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Balıkesir Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bilecik Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bingöl Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bitlis Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bolu Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Burdur Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bursa Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Çanakkale Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Çankırı Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Çorum Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Denizli Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Diyarbakır Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Edirne Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Elazığ Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Erzincan Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Erzurum Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Eskişehir Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Gaziantep Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Giresun Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Gümüşhane Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Hakkari Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Hatay Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Isparta Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Mersin Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları İstanbul Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları İzmir Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kars Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kastamonu Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kayseri Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kırklareli Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kırşehir Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kocaeli Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Konya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kütahya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Malatya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Manisa Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kahramanmaraş Mobese Kameraları ve Trafik Kamerala... Mardin Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Muğla Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Muş Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Nevşehir Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Niğde Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Ordu Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Rize Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Sakarya Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Samsun Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Siirt Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Sinop Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Sivas Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Tekirdağ Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Tokat Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Trabzon Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Tunceli Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Şanlıurfa Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Uşak Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Van Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Yozgat Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Zonguldak Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Aksaray Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bayburt Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Karaman Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kırıkkale Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Batman Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Şırnak Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Bartın Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Ardahan Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Iğdır Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Yalova Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Karabük Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Kilis Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Osmaniye Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları Düzce Mobese Kameraları ve Trafik Kameraları İstanbul Web Tv Online İSTANBUL ŞEHİR KAMERALARI CANLI İZLE İSTANBUL CANLI YAYIN TRAFİK KAMERALARI İZLE TÜRKİYE CANLI YAYIN KAMERALAR İZLE AFRİKA CANLI KAMERA YAYINLARI ASYA CANLI KAMERA YAYINLARI ORTA ve KUZEY AMERİKA CANLI KAMERA YAYINLARI ALMANYA CANLI KAMERA YAYINLARI AVUSTURYA CANLI KAMERA YAYINLARI BULGARİSTAN CANLI KAMERA YAYINLARI ÇEK CUMHURİYETİ CANLI KAMERA YAYINLARI DANİMARKA CANLI KAMERA YAYINLARI ESTONYA CANLI KAMERA YAYINLARI FİNLANDİYA CANLI KAMERA YAYINLARI FRANSA CANLI KAMERA YAYINLARI GALLER CANLI KAMERA YAYINLARI HOLLANDA CANLI KAMERA YAYINLARI İNGİLTERE CANLI KAMERA YAYINLARI İRLANDA CANLI KAMERA YAYINLARI İSKOÇYA CANLI KAMERA YAYINLARI İSPANYA CANLI KAMERA YAYINLARI İSVEÇ CANLI KAMERA YAYINLARI İSVİÇRE CANLI KAMERA YAYINLARI İTALYA CANLI KAMERA YAYINLARI LETONYA CANLI KAMERA YAYINLARI MACARİSTAN CANLI KAMERA YAYINLARI MONAKO CANLI KAMERA YAYINLARI NORVEÇ CANLI KAMERA YAYINLARI POLONYA CANLI KAMERA YAYINLARI ROMANYA CANLI KAMERA YAYINLARI RUSYA CANLI KAMERA YAYINLARI SIRBİSTAN CANLI KAMERA YAYINLARI SLOVAKYA CANLI KAMERA YAYINLARI SLOVENYA CANLI KAMERA YAYINLARI UKRAYNA CANLI KAMERA YAYINLARI YUNANİSTAN CANLI KAMERA YAYINLARI KONYA NALÇACI CANLI MOBESE İZLEDENİZLİ ÇINAR MEYDANI CANLI MOBESE İZLE SOFİA CANLI MOBESE İZLE KONYA İHSANİYE CANLI MOBESE İZLE AKSARAY CANLI KAMERA HOLLANDA "URK" CANLI MOBESE İZLE KONYA MEVLANA CADDESİ CANLI MOBESE İZLE MEKKE "KABE" CANLI MOBESE İZLE HOLLANDA CANLI MOBESE İZLE AKSARAY CANLI MOBESE İZLE MEDİNE CANLI İZLE FLORİDA MİAMİ CANLI MOBESE İZLE MOSKOVA CANLI MOBESE İZLE KIBRIS CANLI MOBESE İZLE MARMARİS SAHİLİ CANLI MOBESE KAMERASI KAYSERİ CANLI MOBESE İZLE HOLLANDA "Mierlo Hout" CANLI MOBESE İZLE WEST SOMERSET TREN İSTASYONU CANLI MOBESE İZLE MOSKOVA CANLI MOBESE İZLE İTALYA VERONA CANLI MOBESE İZL İSPANYA (PALMA LİMANI)CANLI MOBESE İZLE MEDİNE CANLI İZLE Seyristanbul - Turistik Kameralardan İstanbul Hayvan Bakımevi Kameraları İstanbul Trafik Kameraları İzle Ankara-Kızılay Beloozerskiy Barcelona-Oviso İzmir Mekke-Kabe Kırklareli-Armağan Köy Meydanı Düsseldorf-Airport Live - Canlı İzle Antalya-Alanya-Kleopatra Beach Aydın-Didim-Caprice Palace Hotel Aydın-Kuşadası-Korumar Hotel Muğla-Fethiye-Buzz Beach Bar Florida-Key West-Eden House-Pool San Bartelemeo Al Mare-Ponterosso Beach Hamburg Live Canlı İzle Follonica-Aqua Village di Follonica Live Webcam Volterra-Piazza dei Priori New York-Postdam-Clarkson University Enjoy St. Barts, French West Indies Istanbul Cams Antakya / Hatay Konya Şehir Kameraları Bodrum Bulletin Webcam Denizli Park Cam Taksim Square - Istanbul Kocaeli Şehir Kameraları One World Trade Center 2004-2012 SHOW TV NTV KANAL D NTVSPOR STAR ATV HD TRT1 TV2/TNT HABERTURK TV FOX CNN TURK 24 BEYAZ TV İZLE KANAL 7 İZLE KANAL TURK TV İZLE KRAL POP TV İZLE SAMANYOLU HABER TV İZLE TRT HABER TV İZLE TRT 3 SPOR TV İZLE CNBC-e TV İZLE CARTOON NETWORK TV İZLE POWER TURK TV İZLE FLASH TV İZLE CINE 5 TV İZLE SHOW TV İZLE İzmir Karşıyaka Bostanlı Canlı Mobese zmir Karşıyaka İskele Canlı Mobese İzmir Konak İskele Canlı Mobese İzmir Gümrük Canlı Mobese İzmir Saat Kulesi Canlı Mobese KONURSU MOBESE KAMERA İZLE... Özel yayın Mekke canlı Özel yayın Medine canlı Konursu Belediyesi 3 Boyutlu İzle Yunak Mobese İzmir Mobese Kameraları BALABAN MOBESE KAMERA İZLE Trabzon MOBESE Kameraları - Meydan Çevresi Trabzon MOBESE Kameraları - Boztepe’den Bir Bakış Trabzon MOBESE Kameraları - Atapark Çevresi Trabzon MOBESE Kameraları - Kalkınma Çevresi Oyuncakistan Rize Canlı Mobese Kamera İzmir Canlı Mobese Kameraları ORDU - RENKLİ MOBESE KAYITLARI - BU OLAYLARIN HEPS... Mobese Kameralarla Dünyayı Canlı İzle Adana Tufanbeyli Mobese Kameralarını Takip Edin Adana Seyhan Canlı Mobese Kameraları Adana Sarıçam Canlı Mobese Kameraları Adana Saimbeyli Canlı Mobese Kameraları Adana Pozantı Canlı Kamera Pozantı Mobese Kameraları...

Ödevcinin Yeri - Ödev Deposu - Aradığınız ödeve buradan kolayca ulaşabilirsiniz -